يکشنبه, 30 شهريور 1399
  • ساعت : ۹:۱۲:۱۹
  • تاريخ :
     ۱۳۹۹/۰۵/۰۸ 
  • تعداد بازدید : 294
  • کد خبر : ۳۴۸۲
تپه سرك همان كوشك یا قصر علی كامه است

سید علی اکبر متین گو :

آیا تپه سرک همان کوشک یا قصر علی کامه است؟
در شمال سد لتیان ,سدی که بر روی جاجرود ایجاد شده است تپه ای است به نام
سرک بعضی از سامندان به آن استرک هم میگفتند , طبق نقل قول ها گفته میشود در
قدیم آنجا بنایی بوده که الان آثاری از آن کاخ به جا نمانده است, از قدیم همواره این
تپه مورد کند و کاو جستجوگران اشیائ قدیمی قرار میگرفت و هر زمانی که به این تپه
میرفتیم شاهد بودیم که جای جای تپه را کنده و چاه یا چاله ای ایجاد کرده اند , بعضی
از سالمندان میگفتندبر روی این تپه پر بود از سفال های قدیمی شکسته و خرد شده
که نشان از وجود زندگی بر روی این تپه داشته است , از قدمت تاریخی این تپه اطاع
درستی در دسترس نیست و کسب اطلاعات در باره این تپه, کاخ یا قلعه قدیمی نیاز به
بررسی های باستانشناسی دارد.
برای تحقیق در باره قدمت این تپه ,منابع تاریخی را جستجو میکردیم که به کوشک علی
کامه دیلمی برخورد کردیم در کتاب های مختلف در باره قصر علی کامه دیلمی مطالب
بسیاری آورده شده است که به بعضی از آنها اشاره میکنیم.
در جغرافیای دره قصران میخوانیم :
علی بن کامه نایب اسپهبد شهریار بن شروین بن رستم قلعه ای در قصران در کنار
جاجرود ساخت.که آن جلگه به کوشک دشت معروف گردید و خرابه هایی که در آنجا تا
پنج قرن پس از ان وجود داشته , خرابه های قلعه علی بن کامه بوده است.
در کتاب میراث اسامی ایران به نقل از تاریخ طبرستان مینویسد : علی کامه در قران بکنار جاجه رود قر
بنیاد کرد و آنجا میبود و الحال آن وادی را کوشک دشت میخوانند وتلی که در آنجاست قر علی کامه بوده
است.محل این قر را محمد حسن خان اعتاد السلطنه در مرآت البلدان زیر دست گل هندوئک )گلندوئک(
امروزی تعیین کرده است.
در کتاب تاریخ رویان در باره کوشک علی کامه دیلمی مینویسد:
حسن بویه, علی بن کامه را در طبرستان به نیابت بگذاشت و با عراق رفت کوشک علی کامه که در جاجرود
نهاده است, بدو منسوب است.
در باب اطلاق کوشک دشت به لواسان کوچک، حاج معصومعلی شاه در تذکره طرائق الحقایق نوشته:
لواسان کوچک را کوشک دشت نامند.
درباره محل تقریبی این قر بدون بررسی منابع بالا و فقط با توجه به آوردن نام قران و دانسن این
موضوع که قری مربوط به علی بن کامه وجود داشته است حدسیات زیادی زده شده است و اکرا به
دنبال این قر در رودبار قران میگشتند.اما
باید بدانیم قصران با رودبار قصران تفاوت دارد
قصران قدیم به مناطق شمالی حکیمیه که از غرب ک کلا کرج شروع در مشرق دماوند را شامل میشود
گویند. این مناطق جزو لواسانات قدیم که بوده است که به آن قصران داخل یا قصر داخل میگفتند
یک قصران خارج یا قصر خارج نیز وجود دارد که به مجموع این دو قصر , قصران یعنی دو قصر
میگفتند. تهران امروزی نیز بخشی از ان بوده که پرداختن به این موضوع مورد بحث این مقاله نیست.
رودبار قصران نیز به مانند دیگر رودبار ها ,به منطقه یا مناطقی که سر منشا رود ها بوده است مانند
رودبار منجیل گفته میشود. رودبار قصران در اصل به مناطقی که سر منشا رود های قصران داخل
است گفته میشود که امروزه این منطقه وسیعتر گشته است.در این باره به نوشته
محمد حسن خان اعتماد السلطنه نتيجۀ مطالعات خود را دربارۀ قصران در نام هاى به مستشرق روسى
در تاريخ س هشنبه هفتم جمادى الادلى سنۀ ۱۲۹۶ چنين نوشته است:
«البته آنجناب اطلاع دارند و در كتب مورخين و جغرافيائى قديم ايران و عرب على الخصوص معجم
البلدان ياقوت حموى و غيره و ملاحظه فرموده اند كه بلوك قصران را در حوالى رى ضبط كرده اند و دو
قصران فرض نموده اند قصران عليا )داخل( و قصران سفلى )خارج( و آنچه محققين اين مايه به تحقيق
يافت هاند قصران سفلى عبارت از بلوك شميران است كه در جلگه طهران در دامنۀ رشتۀ البرز از قريه
لاكك واقعه در سمت شرق رود كرج الى چاهك كه الحال ح يكمه معروف است امتداد دارد و قصران
عليا همين لواسانات را م ىگويند كه از گردنه قوچك طرف شمال جلگه طهران كه شخص سرازير شده
از رودخانۀ جاجرود عبور نموده سمت شمال اين رودخانه اول بلوك لواسانات است كه به دو لواسان
تقسيم شده لواسان بزرگ و لواسان كوچك و اين لواسانات را حالا هم قصران عليا م ىگويند.
اینطور که معلوم است رودبار قصران مرز بین قصران ورویان است پس نباید به دنبال کوشک علی
کامه در رودبار قصران بلکه باید در قصران گشت.
معمای قصر علی بن کامه دیلمی
طبق اسناد تاریخی علی بن کامه از فرمانروایان آل بویه قصری در کنار رود جاجرود ساخته است که
محل این قصر درست مشخص نیست .البته طبق منابع مختلف آدرس مشخص مکان کوشک علی
کامه را میتوان حدس زد طبق همان مستندات تاریخی که عرض شد متوجه میشویم :
مکان این قصر در قصران داخل /منطقه کوشک دشت )لواسان( / زیر دست گل هندوئک )گلندوئک( /
بالای رود جاجرود و با اشاره به این تل خاکی در کنار جاجرود است پس بی شک تپه سرک امروزی
همان کوشک یا قصر علی کامه بوده است.
علی بن کامه از فرمانروایان آل بویه بوده است که حدودا در ۳۵۰ )ه( زندگی میکرده قصری داشته
احتمالا در تپه سرک امروزی که قدمت آن بیش از هزار سال است و این خود دلیل کافی برای شروع
تفحص های باستانشناسی در آن تپه است.
امیدوار هستیم سازمان میراث فرهنگی هر چه سریعتر نسبت به این خبر از خود واکنش نشان داده و
اکتشافات باستانشناسی در منطقه تپه سرک را شروع کند.
این میراث ارزشمند ملی تا چندی پیش محل جولان آفرودسوارانی بود که از شهرهای مختلف به
لواسان می آمدند و اگر به همین منوال رها شود مسلما لواسان بخشی از تاریخ خود را از دست داده
است.

 

سید علی اکبر متین گو

امتیاز :  ۰ |  مجموع :  ۰

برچسب ها

    5.7.2.0
    V5.7.2.0